İneklerin yürüyüşünü izleyen yapay zekâ topallık riskini belirliyor

Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesinde geliştirilen yapay zekâ destekli bir sistem, süt sığırlarında topallık belirtilerinin erken fark edilmesine yardımcı olabilecek yeni bir yaklaşım sunuyor.

Çalışmada ineklerin arka bacaklarına takılan küçük hareket sensörleriyle yürüyüş verileri toplandı. Yapay zekâ, sağ ve sol bacak hareketleri arasındaki farklılıkları analiz ederek hayvanlarda topallık riski bulunup bulunmadığını belirlemeye çalıştı. Sistem, Burdur’daki farklı çiftliklerde toplam 134 inek üzerinde sahada test edildi.

Araştırmada geliştirilen sistem, veteriner hekimlerin görsel değerlendirmeleriyle karşılaştırıldığında genel olarak başarılı sonuçlar verdi. En önemli noktalardan biri, sistemin topallık riski taşıyan hayvanları gözden kaçırma olasılığını azaltmaya yönelik bir tarama aracı olarak kullanılabilmesi.

Topallık, süt sığırlarında hem hayvan refahını hem de üretim performansını etkileyebilen önemli sorunlardan biri. Belirtilerin erken fark edilmesi, hayvanların daha hızlı veteriner kontrolüne alınmasını ve gerekli önlemlerin daha erken uygulanmasını sağlayabilir.

Araştırmacılar, geliştirilen yapay zekâ sisteminin veteriner hekimin yerini almak için değil, sürüde riskli hayvanları hızlı biçimde belirleyerek veteriner kontrolünü desteklemek amacıyla kullanılmasını hedefliyor. Böylece çok sayıda hayvanın bulunduğu işletmelerde daha düzenli ve sürekli sağlık takibi yapılması mümkün olabilir.

Çalışma, Preventive Veterinary Medicine dergisinde yayımlandı. Araştırmada MAKÜ’nün bilgisayar mühendisliği, mekatronik, veteriner cerrahi ve elektrik-elektronik mühendisliği alanlarından araştırmacılar birlikte görev aldı.

Makale erişim linki: https://doi.org/10.1016/j.prevetmed.2026.106859